WhatsApp mesajı veya e-posta ile yapılan işten çıkarma bildirimi hukuken geçerli midir? 4857 sayılı İş Kanunu’nun 19. maddesi gereğince; “İşveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır.” Kanun koyucu, iş güvencesi kapsamında olan işçinin feshe karşı savunma yapabilmesi ve haklarını arayabilmesi için fesih bildirimini katı bir yazılı şekil şartına bağlamıştır.
Dolayısıyla işverenin veya şirket yöneticisinin işçiye WhatsApp, kısa mesaj (SMS), sosyal medya mesajı veya adi e-posta göndererek “Yarından itibaren işe gelme, iş akdin feshedildi” demesi, kanunun aradığı yazılı geçerlilik koşulunu sağlamaz. Bu tür fesihler usulsüz ve hukuken geçersiz fesih niteliğinde olup, işçiye doğrudan İşe İade Davası açma hakkı bahşeder.
İş Güvencesi Şartları ve İşe İade Davası (İş Kanunu m. 18-21)
İşverenin WhatsApp üzerinden yaptığı geçersiz feshe karşı işçinin işe iade davası açabilmesi için şu üç yasal koşulun bir arada bulunması gerekir:
- İşyerinde en az 30 işçinin çalışıyor olması (aynı işverenin farklı şubelerindeki işçiler toplanır),
- İşçinin o işyerinde en az 6 aylık kıdeminin bulunması,
- İş sözleşmesinin belirsiz süreli olması ve işçinin işveren vekili statüsünde olmaması.
Bu şartları taşıyan işçi, yazılı şekil şartına uyulmadığı için feshin geçersizliğini ileri sürerek görevine iade edilmesini talep eder.
1 Aylık Hak Düşürücü Süre ve Arabuluculuk Zorunluluğu (İş Kanunu m. 20)
İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu 1 aylık süre hak düşürücü niteliktedir; 1 gün bile geçirilirse işe iade davası açma hakkı tamamen düşer.
Arabuluculuk müzakerelerinde işe başlatma veya tazminat konusunda uzlaşma sağlanamazsa, son arabuluculuk tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde İş Mahkemesinde işe iade davası açılmalıdır.
Geçersiz Feshin İşçiye Kazandırdığı Tazminatlar
İş mahkemesi WhatsApp ile yapılan bildirimi usulsüz bularak feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar verdiğinde şu tazminatlara hükmeder:
- Boşta Geçen Süre Ücreti: Kararın kesinleşmesine kadar işçinin çalıştırılmadığı süre için en çok 4 aya kadar doğmuş bulunan ücreti ve diğer tüm sosyal hakları işverence ödenir.
- İşe Başlatmama Tazminatı: Mahkeme kararının tebliğinden itibaren işçi 10 gün içinde işe başlamak için başvurmasına rağmen işveren işçiyi 1 ay içinde işe başlatmazsa, işçiye kıdemine göre 4 aydan 8 aya kadar ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı ödemekle yükümlü tutulur.
- Kıdem ve İhbar Tazminatı Hakları: İşçi işe başlatılmazsa ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı da son brüt ücret üzerinden hesaplanarak tam olarak tahsil edilir.
İşe İade Arabuluculuk Başvuru Dilekçesi Formatı
(İSTANBUL ANADOLU ADALET SARAYI)
BAŞVURAN (İŞÇİ): [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]
VEKİLİ: [Av. Ad Soyad, Adres, Baro Sicil]
KARŞI TARAF (İŞVEREN): [Şirket Unvanı, Vergi No, Adres]
FESİH BİLDİRİM TARİHİ: [WhatsApp Mesajının Geldiği Tarih]
KONU: 4857 sayılı İş Kanunu m. 19 ve 20 uyarınca usulsüz ve geçersiz feshin tespiti ile İŞE İADE, 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ve 4-8 aylık işe başlatmama tazminatı talebiyle dava şartı arabuluculuk başvurusudur.
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkil, karşı taraf işveren bünyesinde [İşe Başlama Tarihi] tarihinden bu yana belirsiz süreli iş sözleşmesiyle aralıksız çalışmaktadır. İşyerinde 30’dan fazla işçi çalışmakta olup müvekkilin kıdemi 6 aydan fazladır.
2. Karşı taraf işverenlikçe [Tarih] tarihinde müvekkile WhatsApp mesajlaşma uygulaması üzerinden gönderilen mesaj ile iş sözleşmesinin tek taraflı feshedildiği bildirilmiştir.
3. İş Kanunu m. 19 gereğince fesih bildiriminin yazılı yapılması ve gerekçesinin açıkça belirtilmesi emredici geçerlilik koşuludur. WhatsApp üzerinden yapılan fesih işlemi şekil yokluğu nedeniyle mutlak surette geçersizdir.
4. Yasal 1 aylık hak düşürücü süre içerisinde müvekkilin işe iadesi, işe başlatılmaması halinde 4-8 aylık iş güvencesi tazminatı ve 4 aya kadar boşta geçen süre ücretinin tahsili amacıyla işbu arabuluculuk başvurusunda bulunma zorunluluğu doğmuştur.
SONUÇ VE İSTEM: Feshin geçersizliğinin tespiti ile müvekkilin İŞE İADESİNE, işe başlatılmaması halinde yasal tazminatların ve boşta geçen süre ücretinin ödenmesi konusunda arabuluculuk sürecinin başlatılmasını saygıyla talep ederiz. [Tarih]
[İmza]
Sıkça Sorulan Sorular
İşyerinde 30’dan az işçi çalışıyorsa işe iade davası açılabilir mi?
Hayır. 30’dan az işçi çalışan işyerlerinde iş güvencesi hükümleri uygulanmaz; ancak işçi haksız fesih sebebiyle ihbar tazminatı, kıdem tazminatı ve kötü niyet tazminatı talep edebilir.
WhatsApp mesajını silersem dava açabilir miyim?
WhatsApp mesajı feshin ispatında temel delildir. Mesajın ekran görüntüsü alınmalı, silinmemeli ve gerekirse noterden ‘e-Tespit’ yaptırılarak delil tespiti sağlanmalıdır.
İşe iade davasını kazandıktan sonra işe başlamak zorunda mıyım?
Karar kesinleştikten sonra işçi 10 iş günü içinde işverene başvurmak zorundadır. Başvuru yapılmazsa fesih geçerli hale gelir ve işe başlatmama tazminatı talep edilemez.
İşveren beni arayıp sözlü olarak ‘kovuldun’ derse ne yapmalıyım?
Sözlü fesih halinde işçi derhal noterden ihtarname çekerek ‘işe devam etmek istediğini, yazılı bir fesih bildirimi yapılmadığını’ beyan etmeli, devamsızlık tutanağı tutulmasının önüne geçmelidir.
İşe iade davaları, geçersiz fesih uyuşmazlıkları ve işçilik alacakları süreçlerinde hak kaybı yaşamamak için İş Hukuku Avukatı sayfamızı inceleyebilir, dosyanızı inceletmek üzere İletişim sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
