Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) memuriyete ve adli sicil kaydına işler mi? 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 231/5 maddesinin açık hükmü uyarınca; “Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder.” HAGB kararı, sanık hakkında teknik anlamda kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü oluşturmaz; kişiyi infaz kurumuna sokmaz ve hukuki sonuçlarını 5 yıllık denetim süresi sonuna kadar askıya alır.
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 6 uyarınca HAGB kararları vatandaşların e-Devlet üzerinden veya adliyeden aldıkları adli sicil (sabıka) belgesinde ve adli sicil arşiv kaydında kesinlikle görünmez. Bu kayıtlar yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme ve cumhuriyet savcılıkları tarafından görülebilen özel bir sisteme kaydedilir.
HAGB Kararının Memuriyete Etkisi (657 Sayılı Kanun m. 48/A-5)
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48/A-5 maddesi, memuriyete engel mahkûmiyet hallerini saymıştır. Madde metninde “kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak” şartı aranmaktadır.
HAGB kararı bir mahkûmiyet hükmü niteliği taşımadığından:
- Kural olarak 1 yıldan fazla hapis cezası öngörülmüş olsa dahi HAGB kararı verilmişse memuriyete girişe engel teşkil etmez ve görevdeki memurun memuriyetine son verilemez.
- Özel Suç İstisnaları: 657 s. K. m. 48/A-5’te özel olarak sayılan katalog suçlar (zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma) bakımından kurumlar güvenlik soruşturmasında HAGB’yi gerekçe göstererek atama yapmaktan kaçınabilmektedir. Bu ret kararlarına karşı İdare Mahkemesinde yürütmeyi durdurma istemli iptal davası açılır.
5 Yıllık Denetim Süresi ve Davanın Düşürülmesi (CMK m. 231/10)
Sanık hakkında HAGB kararı verildikten sonra 5 yıllık denetim süresi başlar:
- Sanık bu 5 yıllık denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemezse ve mahkemenin yüklediği denetimli serbestlik yükümlülüklerine uyarsa; 5 yılın sonunda mahkemece davanın düşmesine karar verilir.
- Düşme kararı verildikten sonra ceza davası tamamen ortadan kalkar ve HAGB’ye ilişkin kayıt sistemden tamamen silinir.
- Sanık denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işler ve bu suç kesinleşirse, mahkeme geri bıraktığı ilk hükmü açıklar ve infaz süreci başlar.
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması (7315 Sayılı Kanun)
7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamında polis, asker, gardiyan, istihbarat ve gizlilik dereceli kamu birimlerine girişte yapılan arşiv araştırmalarında HAGB kayıtları idari komisyonlarca görülebilmektedir. Ancak Anayasa Mahkemesi’nin yerleşik iptal kararları doğrultusunda, kesinleşmiş bir mahkûmiyet içermeyen HAGB kararının doğrudan atamaya engel sayılması hukuka aykırıdır.
5 Yıllık Süre Sonunda Davanın Düşürülmesi Talep Dilekçesi Formatı
(İSTANBUL ANADOLU ADALET SARAYI)
DOSYA NO: [Yıl / Esas No]
KARAR NO: [Yıl / Karar No]
HÜKÜMLÜ (SANIK): [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]
MÜDAFİİ: [Av. Ad Soyad, Adres, Baro Sicil]
KONU: CMK m. 231/10 uyarınca 5 yıllık yasal denetim süresinin kasıtlı bir suç işlenmeksizin tamamlanması sebebiyle DAVANIN DÜŞMESİNE karar verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Mahkemenizin yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilamı ile müvekkil hakkında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına (HAGB) ve 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına karar verilmiştir.
2. Söz konusu HAGB kararı [Kesinleşme Tarihi] tarihinde kesinleşmiş olup, aradan geçen 5 yıllık yasal denetim süresi [Sürenin Dolduğu Tarih] tarihi itibarıyla tamamlanmıştır.
3. Müvekkil, 5 yıllık denetim süresi içerisinde kasıtlı hiçbir suç işlememiş, adli sicil kaydı tertemiz kalmış ve mahkemeniz kararına tamamen riayet etmiştir.
4. 5271 sayılı CMK m. 231/10 maddesinin emredici hükmü gereğince denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemeyen sanık hakkında açılan kamu davasının düşürülmesine karar verilmesi yasal zorunluluktur.
HUKUKİ SEBEPLER: CMK m. 231/10, Adli Sicil Kanunu m. 6 ve ilgili yasal mevzuat.
DELİLLER: Mahkeme ilamı, güncel adli sicil kaydı ve dosya kapsamı.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda izah edilen nedenlerle; müvekkil hakkındaki 5 yıllık denetim süresi sorunsuz tamamlandığından CMK m. 231/10 gereğince müvekkil hakkındaki KAMU DAVASININ DÜŞMESİNE, kararın Adli Sicil Genel Müdürlüğü’ne bildirilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz. [Tarih]
[İmza]
Sıkça Sorulan Sorular
HAGB kararı vize alırken yurt dışı konsolosluklarında görünür mü?
Hayır. Vize başvurularında e-Devletten alınan adli sicil belgesi sunulur ve HAGB kararları bu belgede kesinlikle görünmez.
Özel sektörde işe girerken HAGB engeli çıkar mı?
Özel sektör işverenleri yalnızca adli sicil belgesi talep edebilir. HAGB sabıka kaydında yer almadığından özel sektör istihdamında hiçbir engel oluşturmaz.
HAGB kararına karşı itiraz edilebilir mi?
Evet. HAGB kararlarına karşı tefhim veya tebliğden itibaren 7 gün içinde Ağır Ceza Mahkemesine itiraz edilebilir. Ayrıca Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda artık istinaf kanun yolu da işletilebilmektedir.
Avukatlık veya hâkimlik mesleğine HAGB engel midir?
Avukatlık Kanunu m. 5 uyarınca HAGB kural olarak avukatlık stajına ve ruhsat alımına engel değildir; ancak hâkimlik ve savcılık güvenlik soruşturmalarında değerlendirilmektedir.
Ceza davaları, memuriyet güvenlik soruşturmaları ve HAGB düşme süreçlerinde hak kaybı yaşamamak için Ceza Hukuku Avukatı sayfamızı inceleyebilir, dosyanızı inceletmek üzere İletişim kanallarımızdan bize ulaşabilirsiniz.
