Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı ve İhtiyari Arabuluculuk Rehberi: 6325 Sayılı Kanun

Hukuki İnceleme & Denetim: Bu rehber, avukatlarımız tarafından yürürlükteki yasal mevzuat, kanun hükümleri ve güncel yargı içtihatları doğrultusunda titizlikle denetlenerek hazırlanmıştır.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı ve İhtiyari Arabuluculuk Rehberi: 6325 Sayılı Kanun
Özet Bilgi
Arabuluculuk Süreci Özeti: 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu uyarınca işçi-işveren alacakları, ticari davalar, tüketici uyuşmazlıkları ve kira/kat mülkiyeti ihtilaflarında arabuluculuğa başvuru zorunlu 'Dava Şartı'dır. Arabulucuya başvurulmadan açılan davalar usulden reddedilir. Arabuluculuk sürecinde tarafların ve vekillerinin katılımıyla imzalanan Son Anlaşma Tutanağı, Sulh Hukuk Mahkemesinden alınacak 'İcra Edilebilirlik Şerhi' ile veya avukatlarca birlikte imzalanmışsa doğrudan İİK m. 38 uyarınca 'Mahkeme İlamı Niteliğinde Belge' sayılır. Anlaşılan hususlarda sonradan dava açılamaz.

Arabuluculuk süreci ve anlaşma tutanağının ilam niteliği; yargı yükünü hafifleten ve uyuşmazlıkların aylar/yıllar süren mahkemeler yerine haftalar içinde kesin çözüme kavuşturulmasını sağlayan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve 7036 sayılı Kanun arabuluculuğun usul ve esaslarını düzenlemiştir.

Bu rehberde; dava şartı (zorunlu) ve ihtiyari arabuluculuk, arabuluculuk müzakereleri, anlaşma tutanağının mahkeme ilamı hükmü ve icra edilebilirlik şerhi süreçleri incelenmiştir.

Dava Şartı (Zorunlu) Arabuluculuk Kapsamındaki Uyuşmazlıklar

  1. İş Hukuku Uyuşmazlıkları (7036 s. Kanun m. 3): Kıdem, ihbar tazminatı, fazla mesai, ücret alacakları ve işe iade talepleri,
  2. Ticari Davalar (TTK m. 5/A): Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan tüm ticari alacak ve tazminat davaları,
  3. Tüketici Uyuşmazlıkları (6502 s. Kanun m. 73/A): Tüketici Mahkemesinin görev alanına giren parasal uyuşmazlıklar,
  4. Kira ve Kat Mülkiyeti Uyuşmazlıkları: Kiracı tahliye, kira tespiti, aidat ve ortak alan uyuşmazlıkları,
  5. Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Uyuşmazlıkları: Miras ve gayrimenkul paydaşlığı uyuşmazlıkları.

Son Anlaşma Tutanağının İlam Niteliği (İİK m. 38)

Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşmaya vardığında hazırlanan Son Anlaşma Tutanağı;

  • Taraflar ve vekilleri (avukatlar) tarafından birlikte imzalanmışsa doğrudan Mahkeme İlamı Niteliğinde Belge (İİK m. 38) sayılır ve doğrudan ilamlı icraya konulabilir.
  • Avukatsız imzalanmışsa Sulh Hukuk Mahkemesinden İcra Edilebilirlik Şerhi alınarak ilam hükmü kazanır.
  • Anlaşılan hususlar hakkında taraflar sonradan aynı konuda mahkemede dava açamazlar.

Dava ve arabuluculuk süreçleri için İstanbul Avukatlık Rehberi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Arabuluculuk Anlaşma Tutanağı Formatı

T.C. ADALET BAKANLIĞI ARABULUCULUK DAİRE BAŞKANLIĞI
ARABULUCULUK SON ANLAŞMA TUTANAĞI
——————————————————————————–
ARABULUCU : [Arabulucu Adı Soyadı – Sicil No]
BAŞVURU NO / BÜRO : 2026/[ ] – İstanbul Arabuluculuk Bürosu
TARAF 1 : [Adı Soyadı / Şirket] (Vekili: Av. [ ])
TARAF 2 : [Adı Soyadı / Şirket] (Vekili: Av. [ ])

UYUŞMAZLIK KONUSU : [İşçilik Alacakları / Kira / Ticari Alacak]

ANLAŞMA HÜKÜMLERİ :
1. Taraf 2, Taraf 1’e uyuşmazlığa konu alacaklara karşılık toplam [Tutar] TL’yi [Tarih] tarihinde [IBAN] nolu hesaba defaten ödeyecektir.
2. Taraflar işbu ödeme ile birbirlerini gayrikabili rücu ibra etmişlerdir.
3. İşbu tutanak 6325 sayılı Kanun uyarınca İLAM HÜKMÜNDEDİR.
——————————————————————————–
Taraf 1 Vekili          Taraf 2 Vekili          Arabulucu
[İmza]                  [İmza]                  [İmza / Mühür]

Sıkça Sorulan Sorular

Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa ne olur?

Arabulucu tarafından Son Tutanağın (Anlaşamama) düzenlenmesinden sonra yetkili mahkemede dava açılabilir.

Arabuluculuk ücretini kim öder?

Anlaşma sağlanırsa taraflarca eşit veya kararlaştırılan oranda ödenir; anlaşamama halinde ilk 2 saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.

Arabuluculuk müzakerelerinde gizlilik kuralı nedir?

Müzakerelerde konuşulan beyanlar, teklifler ve belgeler sonradan mahkemede delil olarak kullanılamaz. Arabuluculuk desteği için İletişim sayfamıza başvurabilirsiniz.

Ateş & Otlu Hukuk Bürosu - Makale Yazarı

Av. Muhammed Furkan Otlu

Avukat