Sosyal medyada hakaret, tehdit, şantaj ve huzuru bozma suçları; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) düzenlenen ve Instagram, Twitter (X), Facebook, WhatsApp, YouTube gibi dijital platformlar üzerinden kişilerin onuruna, şerefine ve özel hayatına yönelik saldırıları cezalandıran bilişim ceza hukuku alanıdır.
Bu rehberde; TCK m. 125 (Hakaret), TCK m. 106 (Tehdit), TCK m. 107 (Şantaj), ekran görüntülerinin delil değeri, noter e-tespit tutanakları, sahte (fake) hesapların IP tespiti ve manevi tazminat davaları incelenmiştir.
Sosyal Medyada İşlenen Başlıca Suçlar ve Cezaları
- Hakaret Suçu (TCK m. 125): Bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya sövmek. Cezası 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Sosyal medyada aleni paylaşım yapılması halinde ceza 1/6 oranında artırılır.
- Tehdit Suçu (TCK m. 106): Bir kimseyi kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle korkutmak (6 aydan 2 yıla kadar hapis).
- Şantaj Suçu (TCK m. 107): Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle menfaat temin etmek (1 yıldan 3 yıla kadar hapis).
Dijital Delillerin Toplanması ve Tespiti
- Noter E-Tespit: Türkiye Noterler Birliği portalı üzerinden URL ve ekran içeriklerinin silinmeden resmi tutanağa bağlanması,
- Ekran Görüntüsü ve Mesaj Logları: Zaman damgaları ve kullanıcı ID’leri ile birlikte kayıt altına alınması,
- IP ve Kullanıcı Bilgisi: Savcılık ve EGM Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü marifetiyle platform sağlayıcılardan kullanıcı bilgilerinin talep edilmesi.
Bilişim suçları için İstanbul Bilişim Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sosyal Medya Suç Duyurusu Dilekçesi Formatı
Adım Adım Hukuki Süreç ve Dava Yol Haritası
Bu alandaki uyuşmazlıkların çözümünde hak kaybı yaşamamak adına izlenmesi gereken temel aşamalar şunlardır:
- 1. Aşama (Ön İnceleme ve Delil Tespiti): Uyuşmazlığa konu tüm sözleşmeler, yazışmalar, banka dekontları, kamera kayıtları ve tanık beyanları toplanır. Gerekli hallerde delillerin karartılmasını önlemek amacıyla mahkemeden delil tespiti veya ihtiyati tedbir talep edilir.
- 2. Aşama (Noter İhtarnamesi ve Temerrüt): Karşı tarafa noter kanalıyla ihtarname gönderilerek borcun ifası için kesin mehil tanınır ve temerrüt faizi işletilmeye başlanır.
- 3. Aşama (Zorunlu Arabuluculuk Süreci): Dava şartı arabuluculuk kapsamında olan dosyalarda Adliye Arabuluculuk Bürosuna başvuru yapılarak müzakereler yürütülür. Anlaşma sağlanırsa düzenlenen tutanak mahkeme ilamı niteliğindedir.
- 4. Aşama (Dava ve Bilirkişi İncelemesi): Arabuluculukta anlaşılamaması halinde yetkili mahkemede dava açılır; mahkemece uzman bilirkişi heyeti atanarak dosya ve deliller incelenir.
- 5. Aşama (Kanun Yolu ve İcra): İlk derece mahkemesi kararına karşı İstinaf (Bölge Adliye Mahkemesi) ve Temyiz süreçleri yürütülür; kesinleşen ilam icra dairesi marifetiyle infaz edilir.
Uygulamada En Sık Yapılan Usul Hataları ve Hak Kayıpları
- Hak Düşürücü Sürelerin Kaçırılması: Kanunda öngörülen başvuru veya dava açma sürelerinin 1 gün dahi geciktirilmesi davanın esasa girilmeden usulden reddine sebep olur.
- Görevsiz ve Yetkisiz Mahkemede Dava Açılması: Mahkemenin görev veya yetki itirazı ile dosyayı göndermesi sürecin 6 ila 12 ay uzamasına yol açar.
- Eksik veya Hatalı Harç Yatırılması: Harca tabi davalarda eksik nispi peşin harç yatırılması halinde usul uyarınca dosya işlemden kaldırılabilir.
- Hukuka Aykırı Delillere Dayanılması: Kişilik haklarını ve özel hayatın gizliliğini ihlal eden deliller hükme esas alınamaz.
——————————————————————————–
MÜŞTEKİ : [Adınız Soyadınız – TCKN]
VEKİLİ : [Avukat Adı Soyadı – Ateş & Otlu Hukuk Bürosu]
ŞÜPHELİ : [Kullanıcı Adı / Profil URL / Kimliği Belirsiz]
SUÇLAR : TCK m. 125/1-2 (Alenen Hakaret), TCK m. 106 (Tehdit)
AÇIKLAMALAR :
1. Şüpheli [Tarih] tarihinde ekli ekran görüntülerinde görüleceği üzere müvekkilin şeref ve saygınlığına alenen hakaret etmiştir.
2. Deliller noter e-tespit ile güvenceye alınmıştır.
SONUÇ VE İSTEM : Şüphelinin tespiti ve hakkında kamu davası açılmasına karar verilmesini talep ederiz.
——————————————————————————–
Müşteki Vekili
[İmza]
Sıkça Sorulan Sorular
Sosyal medyada hakaret suçunda şikayet süresi ne kadardır?
Failin ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 6 aydır.
Hakaret eden kişiye ayrıca tazminat davası açılabilir mi?
Evet, Asliye Hukuk Mahkemesinde kişilik haklarının saldırıya uğraması sebebiyle manevi tazminat davası açılabilir.
Danışmanlık için nasıl başvurulur?
Bilişim suçları için İletişim sayfamıza başvurabilirsiniz.
