Mirasın Reddi Nedir ve Neden Başvurulur?
Türk Miras Hukukunda külli halefiyet ilkesi (TMK m. 599) geçerlidir. Mirasbırakanın vefatı ile birlikte mirasçılar terekede bulunan tüm hak, alacak ve taşınmazları kazandıkları gibi, murisin tüm şahsi ve ticari borçlarından da müteselsilen ve şahsi malvarlıklarıyla sorumlu hale gelirler.
Mirasbırakanın borçlarının malvarlığı değerinden (aktifinden) fazla olduğu (terekenin borca batık olduğu) durumlarda, mirasçıların bu ağır borç yükü altında ezilmesini önlemek amacıyla kanun koyucu mirasın reddi (reddi miras) müessesesini ihdas etmiştir. Miras reddedildiğinde mirasçı sıfatı geriye etkili olarak (ölüm anından itibaren) sona erer ve reddeden mirasçı murisin hiçbir borcundan sorumlu tutulamaz.
Gerçek Ret ile Hükmen Ret Arasındaki Temel Farklar
| Kriter | Mirasın Gerçek Reddi (TMK m. 605/1) | Mirasın Hükmen Reddi (TMK m. 605/2) |
|---|---|---|
| Yasal Dayanak | TMK m. 605/1, 606 vd. | TMK m. 605/2 |
| Başvuru Süresi | Ölümün / mirasçılığın öğrenilmesinden itibaren 3 Ay | Herhangi bir hak düşürücü süreye tabi değildir (Zamanaşımı yoktur) |
| Görevli Mahkeme | Sulh Hukuk Mahkemesi (Hasımsız Başvuru) | Asliye Hukuk Mahkemesi (Alacaklılara Karşı Dava) |
| İnceleme Kapsamı | Beyanın kayıtsız şartsız tescili ve sicile işlenmesi | Ölüm tarihindeki tereke aktif ve pasifinin borca batıklık tespiti |
Mirasın Reddi Süresi ve Sürenin Başlangıcı
TMK m. 606 uyarınca mirasın gerçek reddi için öngörülen süre 3 aydır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup mahkemece re’sen gözetilir:
- Yasal Mirasçılar İçin: Mirasbırakanın vefat ettiğini daha sonra öğrendiklerini ispat etmedikçe, murisin vefat tarihinden itibaren başlar.
- Vasiyetname ile Atanan Mirasçılar İçin: Mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen Sulh Hakimi tarafından tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar.
- Önemli Sebeple Sürenin Uzatılması: TMK m. 615 uyarınca haklı bir sebep bulunması halinde Sulh Hukuk Mahkemesi sürenin bitiminden önce yapılacak başvuru ile ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre tanıyabilir.
Reddetme Hakkının Kaybedilmesi (TMK m. 610 Uyarısı)
Mirasçıların en sık düştüğü hukuki hatalardan biri, mirasın reddi süresi dolmadan önce tereke işlerine karışmalarıdır. TMK m. 610/2 uyarınca:
“Ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine maleden mirasçı, mirası reddedemez.”
Örneğin; murisin bankadaki parasını çekmek, aracını satmak veya tapuda intikal işlemi yapmak zımni kabul sayılır ve reddi miras hakkının kaybına yol açar.
Mirasın Reddi Beyan Dilekçesi
SULH HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NE
İSTANBUL ANADOLU
TALEP EDEN (MİRASÇI): [Adı Soyadı, T.C. Kimlik No, Adres]
VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı], Ateş & Otlu Hukuk Bürosu
MURİS (MİRASBIRAKAN): [Murisin Adı Soyadı, T.C. Kimlik No, Vefat Tarihi, Son İkametgah Adresi]
KONU: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 605/1 ve 606. maddeleri uyarınca muris [Muris Adı Soyadı]’ndan intikal eden mirasın KAYITSIZ VE ŞARTSIZ OLARAK REDDEDİLDİĞİNİN tespiti, tescili ve tarafımıza Mirasın Reddi Belgesi verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkilin murisi [Muris Adı Soyadı], [Ölüm Tarihi] tarihinde vefat etmiştir. Ekte sunulan nüfus kayıt örneği ve veraset ilamı uyarınca müvekkil murisin yasal mirasçısı konumundadır.
2. Müvekkil, muris [Muris Adı Soyadı]’nın vefatı ile kendisine intikal eden mirası TMK m. 605/1 ve m. 606 hükümleri doğrultusunda yasal 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde, kendi özgür iradesiyle KAYITSIZ VE ŞARTSIZ OLARAK REDDETMEKTEDİR.
3. Müvekkil terekeye ait hiçbir malvarlığını sahiplenmemiş, terekenin olağan idaresi sınırlarını aşan hiçbir fiili veya hukuki tasarrufta bulunmamıştır (TMK m. 610).
4. Açıklanan nedenlerle mirasın reddi beyanımızın mahkemenizce tutanağa geçirilerek özel kütüğe tescil edilmesi ve tarafımıza onaylı Mirasın Reddi Belgesi verilmesi için işbu başvuruyu yapma zorunluluğu doğmuştur.
HUKUKİ DELİLLER: Vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi, veraset ilamı ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz edilen nedenlerle; müvekkilin muris [Muris Adı Soyadı]’ndan intikal eden mirası kayıtsız ve şartsız olarak reddettiğinin TESPİT VE TESCİLİNE, ret beyanının tesciline dair kararın bir örneğinin tarafımıza verilmesine karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Talep Eden Vekili
Av. [Adı Soyadı]
İmza
Sıkça Sorulan Sorular
Mirası reddeden mirasçının payı kime geçer?
TMK m. 611 uyarınca, yasal mirasçılardan biri mirası reddederse, onun payı miras açıldığı anda kendisi sağ değilmiş gibi kendi altsoyuna (çocuklarına) intikal eder. Altsoy bulunmuyorsa aynı zümredeki diğer mirasçılara geçer. Bu nedenle çocukların da borçtan korunması için onların adına da usulünce mirasın reddi talebinde bulunulmalıdır.
3 aylık süre kaçırılırsa ne yapılabilir?
3 aylık süre kaçırılmış olsa dahi, eğer muris ölüm tarihinde borca batık durumda ise TMK m. 605/2 uyarınca zamanaşımına tabi olmaksızın alacaklılara karşı Asliye Hukuk Mahkemesi’nde “Mirasın Hükmen Reddi” davası açılabilir veya aleyhe başlatılan icra takiplerinde mirasın hükmen reddedildiği def’i olarak ileri sürülebilir.
Mirası reddeden kişi murisin ölüm aylığını veya kıdem tazminatını alabilir mi?
Evet. SGK’dan bağlanan dul/yetim aylığı (ölüm aylığı) ve murisin sağlığında hak kazandığı ölüm yardımları terekeye dahil olmayıp doğrudan hak sahiplerine ait sosyal güvenlik hakkıdır. Bu hakların tahsili mirası sahiplenme sayılmaz.
Mirasın reddi davasında yetkili mahkeme neresidir?
TMK m. 576 uyarınca mirasın gerçek reddi başvurularında yetkili mahkeme, mirasbırakanın yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesi’dir (Örn: İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemesi).
Tüm mirasçılar mirası reddederse ne olur?
TMK m. 612 uyarınca en yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından mirasın reddedilmesi halinde, tereke Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda geriye aktif malvarlığı kalırsa mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.
Tereke tasfiyesi ve miras uyuşmazlıkları hakkında ayrıntılı bilgi için Miras Hukuku sayfamızı inceleyebilir veya İstanbul Hukuki Danışmanlık Rehberi üzerinden büromuzla irtibat kurabilirsiniz.
